PTD - Precision Touch Design

Hoe kan het dat twee vleugels van hetzelfde merk, met identieke afmetingen en opvolgende serienummers, toch zo verschillend aanvoelen en klinken?
Traditioneel worden vleugelmechanieken – zelfs bij gerenommeerde fabrikanten – gebouwd of gerestaureerd zonder nauwkeurige aandacht voor het gewicht van de onderdelen of hun onderlinge verhoudingen. Vaak wordt het neerwaartse gewicht van de toets (bijvoorbeeld 50 gram) gecorrigeerd door simpelweg lood aan de voorzijde van de toets toe te voegen. Deze methode is gebaseerd op een statische meting: een langzame neerwaartse beweging.
Echter, pianisten spelen dynamisch – van zacht tot krachtig, en alles daartussenin. In zo’n situatie speelt de massa-traagheid van de toets een cruciale rol. Een toets met veel lood kan statisch misschien prima reageren, maar bij snel spel reageert het mechaniek log en onnatuurlijk.
Veel pianisten zijn getraind om zich aan te passen aan het instrument, maar een mechaniek met te veel massa kan op de lange termijn leiden tot overbelasting van spieren, gewrichten en zenuwen. In ernstige gevallen kan dit zelfs leiden tot blijvende blessures of arbeidsongeschiktheid.

Tijdens dynamisch spel is de hefboomwerking van de toets veel belangrijker dan het statisch gemeten neerwaartse gewicht. Het willekeurig toevoegen van lood biedt geen duurzame oplossing. Vergelijk het met een wip: het is relatief eenvoudig om een zwaar gewicht langzaam omhoog en omlaag te bewegen, maar het snel in beweging brengen vereist een optimale balans van massa en hefboomwerking.

De Amerikaanse technicus David Stanwood heeft in de afgelopen dertig jaar honderden vleugels nauwkeurig geanalyseerd. Op basis van zijn metingen ontwikkelde hij een systeem waarmee de ideale balansverhoudingen in het mechaniek – de Precision Touch Design (PTD) methode – kunnen worden bepaald én toegepast. Dankzij deze methode is het mogelijk om vooraf exact het resultaat van een mechanische revisie of restauratie te voorspellen.

De toepassing van PTD heb ik in de praktijk veelvuldig uitgevoerd in samenwerking met Jan Huijbers, een gerenommeerd pianorestaurateur in Beegden. In zijn werkplaats heb ik aan uiteenlopende vleugels gewerkt, waarbij ik de PTD-methode in uiteenlopende situaties kon toepassen. Deze samenwerking heeft mijn inzicht en vaardigheid in het verfijnen van mechanieken aanzienlijk verdiept, en vormt een belangrijk fundament onder mijn huidige restauratie- en afregel werk.

Mijn expertise in deze methode is gevormd aan de Precision Touch Design Academie Europe, waar ik een gespecialiseerde opleiding volgde in het nauwkeurig analyseren, optimaliseren en afregelen van piano- en vleugelmechanieken.
Tijdens deze opleiding heb ik geleerd hoe ik speelmechanieken tot in perfectie kan laten functioneren – met als doel een optimale balans tussen controle, aanslag en toonvorming.

Deze kennis pas ik dagelijks toe in mijn werkplaats en vormt de kern van mijn werkwijze bij elke restauratie of revisie.

• Een gelijkmatig en voorspelbaar toucher over het gehele klavier
• Een consistentere toonproductie
• Meer controle over dynamiek en klank dankzij optimale overbrengingsverhoudingen
• Geen noodzaak meer om (onbewust) het spel aan te passen aan het instrument
• Kortom: u kunt zich volledig richten op wat echt telt – muziek maken.

Pianofabrikanten bouwen hun instrumenten nog steeds volgens traditionele, ambachtelijke methoden. Innovaties worden hierbij zelden toegepast, waardoor het eindresultaat van het productieproces moeilijk voorspelbaar is. Fabrikanten beschouwen hun instrumenten vaak als uniek en onvergelijkbaar – en terecht. Toch kan het de moeite waard zijn om ook bij een nieuw instrument het mechaniek te analyseren en, indien nodig, te optimaliseren volgens de PTD-methode.

Bij een PTD-analyse onderzoek ik de staat van het mechaniek en meet ik bij 18 representatieve toetsen onder andere:

• Gewicht van hamers, onderhamers en toetsen
• Hefboomverhouding (ratio)
• Neerwaarts en opwaarts gewicht van de toets

Op basis van deze gegevens geef ik een gedetailleerd advies over de mogelijke verbeteringen en de benodigde werkzaamheden.


Kosten voor een analyse: €149,-

Deze kosten vervallen bij akkoord op de offerte voor uitvoering van het werk.